လွၵ်းလၢႆး ၸဵတ်းလၢႆး ဢၼ်ၵူၼ်းမီးၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်း

1.  ပေႃးႁဝ်းမီး ၶႆႇၵႆႇသိပ်းလုၵ်ႈ ၼိုင်ႈဝၼ်း ၵိၼ်တႃႇၵဝ်ႈလုၵ်ႈၵွႆး၊ ဢဝ်သိမ်းဝႆႉတႃႇ ၼိုင်ႈလုၵ်ႈ၊ ပေႃးႁဵတ်းၼႆ တႃႇ 10 ဝၼ်းၵေႃႈ  လႆႈမႃး ၶႆႇၵႆႇထႅင်ႈ 10 လုၵ်ႈယဝ်ႉ။ ၼိုင်ႈဝၼ်းယွမ်းၵိၼ် ၶႆႇၵႆႇၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇတိူဝ်ႉၼိူဝ်ႉတိူဝ်ႉၼင်သင်၊ ႁဝ်းတင်းတေဢမ်ႇႁူႉၵွၼ်ႇလႃႈ ဝႃႈၶႆႇၵႆႇၼၼ်ႉ ယွမ်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈၼႆ။ ၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ ပေႃးလႆႈငိုၼ်းမႃးၵေႃႈ ၽႄဝႆႉတႃႇ 1 ဝၢၵ်ႈလႄႈ ပေႃးလႆႈ ၼိုင်ႈသႅၼ် ၵေႃႈ ၽႄဝႆႉ ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇၼၼ်ႉၼႃႇ။ ယွၼ်ႉႁဝ်းလႆႈၸႂ်ႉငိုၼ်း ၵဝ်ႈမိုၼ်ႇယူႇလႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈဢွမ်ဢီႈၸၢႆႇၵႃႈႁိုဝ်။


2.  လၢႆးတီႈသွင်ၼႆႉတႄႉ လူဝ်ႇႁူႉ သဵၼ်ႈငိုၼ်းၶဝ်ႈ/ဢွၵ်ႇႁဝ်း ႁႂ်ႈတႅတ်ႈတေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၼၼ် တေႁၼ်မႃးဝႃႈ မၢင်တီႈၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇသေ ၸႂ်ႉၸၢႆႇ ပႅတ်ႈလွၵ်ႇလွၵ်ႇလၢႆလၢႆၵႂႃႇၵွႆးၼႆ။ ပေႃးႁၼ်မႅၼ်ႈႁူးပွင်ႇမၼ်းၵေႃႈ ဢိုတ်းပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်လႃႈ။ 

3. လွၵ်းလၢႆး တီႈသၢမ်တႄႉ ယႃႇပၼ်ငိုၼ်းႁဝ်းတၢႆ။ ႁွမ်တႄႉ ႁွမ်ယူႇၵူၺ်းၼႃႇ ငိုၼ်းႁဝ်းသမ်ႉတၢႆဝႆႉ ၼႆတႄႉ ပႆႇမႅၼ်ႈ။ ႁႂ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းလဵင်ႉ ဝူဝ်း၊ လဵင်ႉၵႆႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼၼ်ႉၼႃႇ။ ငိုၼ်းႁဝ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇႁႂ်ႈမၼ်းၽႄႈၼမ်မႃး။ လူဝ်ႇလႆႈ လူင်းတိုၼ်းလၢင်း၊ ၽင်ဝႆႉ ၼႂ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်တေၸၢင်ႊ လႆႈၼမ်ႉတွၼ်းမၼ်းမႃး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

4. လွၵ်းလၢႆး တီိႈသီႇတႄႉ  မိူဝ်ႈႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈဝႆႉၸႂ် မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်း တေႃႇလွင်းၼၼ်ႉ။ ၶႂ်ႈလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းၵေႃႈလီ ဢမ်ႇလႆႈၵေႃႈယဝ်ႉ ၼႆႁေ ပွႆႇဝႆႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈ။ ၽင်တိုၼ်းလၢင်းၼႆႉၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၽင်ဝႆႉ ၼႂ်းၵၢၼ်ဢဝ်ႁဝ်းႁူႉလီလီ၊ ဢၼ်ႁဝ်းလူင်ႉလႅၼ်ႇၸွမ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈၺႃးပိူၼ်ႈလႅၼ်ႁဝ်း။

5. လွၵ်းလၢႆးတီႈႁႃႈ - ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလႆႈ ၶၢတ်ႈယိမ်ယူႇႁိူၼ်းပိူၼ်ႈသႄႈ။ တိူၵ်ႈတီႈဝႃႈ ပႆႇမီးငိုၼ်း၊ ပႆႇမီးႁိူၼ်းႁင်းၶေႃ ၼႆၵေႃႈ လူဝ်ႇၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈပေႃး ၸဵဝ်းမီးငိုၼ်းလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ငိုၼ်းၵႃႊၶၢတ်ႈယိမ် ႁိူၼ်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၵွႆး ပေႃးပီႊၶၢဝ်းယၢဝ်းႁိုင်မႃး  ယင်းတေတၢၼ်ႇၵၼ် တင်းငိုၼ်းဢၼ်ႁဝ်းသိုဝ်ႉႁိူၼ်းၼိုင်ႈလင်ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ ငိုၼ်းဢၼ်ပၼ်ၵႃႊၶၢတ်ႈ၊ ၵႃႊယိမ် တီႈပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁူးႁူဝ်ႈလူင် ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶၢတ်ႈယူူႇႁိူၼ်းပိူၼ်ႈၵေႃႈလီ၊ ယိမ်ၶပ်းၵႃး ပိူၼ်ႈၵေႃႈလီ ထုၵ်ႇလီၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈပဵၼ်ၶွင်ႁဝ်းယူႇယဝ်ႉ။

6. မိူဝ်းၼႃႈ တေပဵၼ်သင်ၼႆ  ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉလႆႈ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လူဝ်ႇဝၢင်းၽႅၼ်၊ လူဝ်ႇႁၢင်ႊႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၵိုင်ႉၵၢင်ႉပဵၼ်ၵႂႃႇသေလွင်ႈလွင်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉၼႃႈႁိူၼ်းႁဝ်း၊ ပေႃးၵိုင်ႉၵၢင်ႉပဵၼ်တုၶိတႃႉ ၵႂႃႇၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေသိုပ်ႇၶီး ၵႂႃႇလႆႈၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။

7. လွၵ်းလၢႆးလိုၼ်းသုတ်းတႄႉ တိုၼ်းယႃႇယွမ်းၵၢၼ်ႉ၊ ၼႃႈၵၢၼ်တႃႇငၢၼ်း ဢၼ်မိူၼ်ႁဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈမီးတၢင်းၼမ်။ ႁဝ်းၵိုတ်းၵေႃႈ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇၵိုတ်းလေႃႇ။  ၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဝ်း ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁဝ်းတေလႆႈငိုၼ်းၵႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တိုၼ်းယႃႇပေလုမ်းဝႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်မႃးပၼ်ႁႅင်းႁဝ်းၼၼ်ႉ တေမႃးတီႈႁဝ်းယူႇၵူႊယၢမ်း၊ ပေႃးၶဝ်ႁၼ် တီႈဢၼ်လီလိူဝ်ႁဝ်းၸိုင် ၶဝ်တေၵႂႃႇတီႈၼၼ်ႉ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။  ၵၢၼ်ငၢၼ်းၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းႁဵတ်းႁိုင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈဢိူဝ်ႈၼႆၵွႆးတႄႉ ပႆႇတဵမ်ထူၼ်ႈ လူဝ်ႇလႆႈပဵၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းႁဵတ်းလႆႈၶိုၵ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈဢိူဝ်ႈၼႆၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေၵုမ်ႇထူၼ်ႈယဝ်ႉ။