ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းၵူႊၵေႃႉ ဝႄႈဢမ်ႇလွတ်ႈလႆႈ

ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းၵူႊၵေႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းသၢင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၶိုတ်းၸၼ်ႉ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇယူႇၼၼ်ႉ ပႃႇထိူၼ်ႇၵေႃႈလူႉၵွႆ ၸမ်ႁၢႆလၢႆ ယဵၼ်းပဵၼ် လွႆႁူဝ်လွမ်ႈ၊ ႁူဝ်လိမ်ႈမႃးၵမ်းလွႆးလွႆး၊ ၾိင်ႈၾႃႉၼႃႈမိူင်းၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၵူႊမိုဝ်ႉဝၼ်း၊ လူမ်းၵတ်းလူမ်းယဵၼ်ၵေႃႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ၵႂႃႇ ဢၢႆလူမ်းဢုၼ်ႇတုတ်ႈတုတ်ႈတၢတ်ႈတၢတ်ႈမႃး ၵမ်းဢိတ်းဢိတ်း။ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄႉ ၼမ်ႉၸႂ်ၵူၼ်းၵေႃႈ ဢၼ်မေႃၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်သေ ႁၵ်ႉႁွမ်ၵၼ်မႃး မိူၼ်ပီႈဢွၵ်ႇၼွင်ႉပဵၼ်ၵၼ်တေႉတေႉၼၼ်ႉၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶၢမ်ႈၽင်ႇ ယင်ႇၵႂႃႇၸူး ၸႂ်ၽေႃးၽ ၵမ်ႈၼမ်။ ၼၼ်ႉပဵၼ်ယွၼ်ႉ သႅဝ်ဢၢႆလူမ်းမႆႈ ပတ်ႉႁႅင်းထိုင်ႁွတ်ႈၵႂႃႇပႃး ၼႂ်းဢူၵ်းၸႂ်ၵူၼ်း လိူတ်ႇလွၼ်ႉပႃးလႄႈ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် ၸင်ႇလႆႈႁၼ်ပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁၢဝ်ႉႁႅင်းၵႂႃႇၵေႃႈ ၸၢင်ႊပဵၼ်လႆႈယူႇ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵူၼ်းမီးပၢႆးႁူႉႁၼ်၊ ၽူႈထတ်းသၢင် ၶူၼ်ႉၶႂႃႉၽၢႆႇပၢႆးသၢႆႊၶဝ်ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၵႅတ်ႇၶႄထိင်းသိမ်းထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉသေ ၶတ်းၸႂ်တိုၵ်းတေႃးပႅတ်ႈ လွင်ႈၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈၼၼ်ႉၼႆယူႇ။ ၵူႊၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ ယွမ်းႁပ်ႉ လွင်ႈႁၼ်ထိုင်ၼၼ်ႉမႃး ၵမ်ႈၼမ်။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လႄႈ ၵူၼ်းၵူႊၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း ၵူႊတီႈတီႈၶဝ် ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်၊ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း၊ ပၢင်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ် ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၾိင်ႈၾႃႉမႃးယူႇ။

ပိူဝ်ႈတႃႇ ၾိင်ႈၾႃႉတေဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်း လႄႈ တူဝ်သတ်းလႆႈႁူပ်ႉၽေးၶဵၼ်ၼၼ်ႉၼႆသေ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ် တိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈႁူမ်ႈၵၼ် ၵႅတ်ႇၶႄ ထိင်းသိမ်း ထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သၽႃႇဝ လႄႈ ၾိင်ႈတိုၼ်းၼႆႉ လူႉၵွႆမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၵူႊမိုဝ်ႉၵူႊဝၼ်းသေ ၾိင်ႈၾႃႉၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးတိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

​ပေႃးထၢမ်ဝႃႈ ၼႆႉပဵၼ်ယွၼ်ႉသင်ၼႆ ငၢႆႈငၢႆႈၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း၊ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၵၼ်မႃးလၢႆလၢႆပွၵ်ႈလၢႆလၢႆၵမ်းသေတႃႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇဢွၼ်ၵၼ် လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်း ၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်၊ လႆႈၸႂ်ၵၼ်၊ တူၵ်းလူင်းၵၼ်သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

သင်ဝႃႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း ၵူၼ်းမိူင်းၵူႊၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် လူင်းမိုဝ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်တူၵ်းလူင်း လႆႈၸႂ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၸိုင် လုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇလိူတ်ႇလွၼ်ႉ ႁွၼ်ႉႁၢဝ်ႈယူႇၸိူင်ႉၼႆ။ ၾိင်ႈၾႃႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ သင်ဝႃႈသၽႃႇဝ ၾိင်ႈတိုၼ်းလူႉၵွႆၵႃႊႁိုဝ်ၵေႃႈ မၼ်းတေလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ် တေလႆႈၵႅတ်ႇၶႄ သၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်း လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေ​မူၼ်ႉမႄး ထိင်းသိမ်းၶိုၼ်း သၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်း ဢၼ်လူႉၵွႆၵႂႃႇယဝ်ႉ လီၶိုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵူႊၵေႃႉ တေလႆႈလူင်းမိုဝ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် ၸွႆႈၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တူၼ်ႈမႆႉ တူၼ်ႈတွၵ်ႇ ဢၼ်တေပဵၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉသေ ထိင်းသိမ်းသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းၵႂႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

​ပေႃးလၢတ်ႈငၢႆႈငၢႆႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈဢွၼ်တၢင်းလႄႈ ၾိင်ႈၾႃႉၸင်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး၊ ယွၼ်ႉၵူၼ်းယႃႉသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းလူႉၵွႆလႄႈ လုမ်ႈၾႃႉၸင်ႇလႆႈ လူႉၵွႆမႃးၸွမ်းၸိူင်ႉၼႆ။ သင်ဝႃႈ လုမ်ႈၾႃႉလူႉၵွႆၸိုင် ၵူၼ်းၵူႊၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်း တင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉၵေႃႈ တေႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ ၵပ်ႉၵိၼ်းသေ သိုပ်ႇလူႉၵွႆၵႂႃႇၸွမ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ယႃႇပေလူင်လိုမ်းၵၼ် လွင်ႈၼႆႉသေၵမ်း။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈၼၼ်ႉသေ ငဝ်းလၢႆးလုမ်ႈၾႃႉယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ႁၢင်ႈႁၢႆႉမႃးတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး လိူၼ်ၵျုၼ်ႇၼၼ်ႉ တၢင်းမႆႉၶိုၼ်ႈသုင် ထိုင်တီႈပၵ်းလၵ်းၸဵင်ၵႂႃႇ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းဢေးသျႃးၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁူပ်ႉလွင်ႈၼမ်ႉၼွင်းယႂ်ႇလူင်၊ လိၼ်ၵူၼ်ႇသေ ၵူၼ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇ တင်းၼမ်။ မၢင်တီႈသမ်ႉ သၢႆလူမ်းမႆႈ လတ်းၽၢၼ်ႇသေ တၢင်းမႆႈၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်း ထိုင်တီႈၶၢတ်ႇၼမ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း လႄႈ ၼမ်ႉၵိၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉလူမ်းလႅင်ႉလူင်၊ ယွၼ်ႉၾႆးမႆႈထိူၼ်ႇပႃႇသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ ထူပ်းၺႃးပၼ်ႁႃ ၸမ်ထိုင်လွင်ႈတၢင်းတၢႆၵၼ်မႃးတေႉတေႉ။ ယွၼ်ႉၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး ၵူႊမိုဝ်ႉၵူႊဝၼ်းသေ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉၵေႃႈ ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း ယွၼ်ႉၾိင်ႈၾႃႉၼႆႉယူႇ ႁင်းၽႂ်မၼ်း ၸွမ်းလူၺ်ႈ ဢွင်ႈတီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉလႆႈမႆႈၸႂ် လွင်ႈၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈ၊ ၽေးဢုပၢတ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ယွၼ်ႉသၽႃႇဝၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးလႆႈ တူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁေၵႃႈႁိုဝ်။ တေႃႈၼင်ႇ ၽေးသၽႃႇဝလူင် မိူဝ်ႈပီႊ 2008 ၵိူတ်ႇပဵၼ်လူမ်းလႅင်ႉလူင်သေ မီးၵူၼ်းလူႉႁၢႆ၊ တၢႆ၊ ႁၢမ်းဢွင်ႈတီႈၼွၼ်း ႁိူၼ်းယေး၊ ၼႃႈၵၢၼ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵွႆးႁူႉ။ တေႃႈၼင်ႇ ၼႂ်းၵူၼ်းဢၼ်ႁူႉၵမ်ႈၽွင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းဢိင်ဢဝ် လွင်ႈပိူင်ပဵၼ်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႃၵိၼ်ၸွမ်း ပိူဝ်ႈတႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ယ◌င်းမီးၵွၼ်ႇ။

ယွၼ်ႉၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းၸင်ႇလႆႈ ၵၢင်းယၢၼ်ၵႂႃႇ လွင်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁေႉၵင်ႈ ထိင်းသိမ်းသၽႃႇဝ လႄႈ တိုၵ်းတေႃးပႅတ်ႈ လွင်ႈၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵုမ်ႇဢွၼ်ၵၼ် လႆႈမိုင်ႉႁဵတ်းႁႃ တႃႇလဵင်ႉတွင်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် တေသိုပ်ႇမီးၶီးသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉၵွႆးလႄႈ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ်ၵွႆး ႁူႉဝႃႈ လူမ်းလႅင်ႉလူင်ၶဝ်ႈမႃးလႄႈ ၼမ်ႉၼွင်း ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းလႆႈလူႉႁၢႆတၢႆၵႂႃႇယွၼ်ႉမၼ်းၼႆ မွၵ်ႈၼၼ်ႉၵွႆး။ ဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း၊ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ငဝ်ႈငႃႇပၼ်ႁႃမၼ်း ပဵၼ်ယွၼ်ႉသင်၊ လွင်ႈတႃႇတေ ၵေႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းမႃး။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ သၽႃႇဝလူႉၵွႆ၊ ၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးပဵၼ်လွင်ႈလီႁႃႉ လွင်ႈၸႃႉႁႃႉၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇတၼ်းသူၼ်ၸႂ်။ ဢၼ်သူၼ်ၸႂ် လႄႈ ႁူႉၵေႃႈ တေမီးယူႇ ၵမ်ႈဢေႇၵွႆး။

ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတေသူၼ်ၸႂ် လႄႈ ႁူႉမႃး လွင်ႈသၽႃႇဝလူႉၵွႆ၊ ၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လူဝ်ႇႁဵတ်းယူႇၼိုင်ႈလွင်ႈႁိုဝ်။ ဢၼ်ယၢပ်ႇယူႇၼႆႉသမ်ႉ တၢမ်တူဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယင်းဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်လွင်ႈၼႆႉၵွၼ်ႇ။ ၵူၺ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၸွမ်း ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပူၼ်ႉဝူတ်ႈပူၼ်ႉဝၢတ်ႈ ၼႄပိူင်ၽၢင် ႁႂ်ႈပိူၵ်ႇၼွၵ်ႈမၼ်း ႁၢင်ႊလီၼႂ်းသၢႆတႃ ၵူၼ်းတင်းၼမ် မွၵ်ႈၼၼ်ႉၵွႆး။ ယွၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ သၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ ၸင်ႇလႆႈလူႉၵွႆသေ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းၵူႊၵေႃႉ ၸင်ႇလႆႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ ၶၢမ်ႇတၢမ်ႇၽေးၶဵၼ် ၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇ မိူၼ်ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပၼ်ႁႃၾူၼ်တူၵ်းဢမ်ႇၽဵင်ႇ၊ ၼမ်ႉၼွင်း ၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ တၢင်းမႆႈ ၶိုၼ်ႈသုင် ပၵ်းလၵ်းၸဵင်၊ ၼမ်ႉၶၢတ်ႇ ၼမ်ႉႁႅင်ႈ ပဵၼ်တီႈပဵၼ်တီႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်မႃးၸွမ်းယူႇ ၵူႊပီႊပီႊ။ ယွၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လႄႈ မုၵ်ႉၸုမ်းလၢႆလၢႆၸုမ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် ပၢၵ်ႇလၢတ်ႈမႃးၶိုၼ်း လွင်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄ ႁေႉႁၢမ်ႈ ထိင်းသိမ်းၶိုၼ်း သၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၼၼ်ႉမႃးသေ တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး ၵႃႈၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ႁၼ်တူၵ်ႇတၵ်ႉ တူင်ႉၼိုင် ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၸွမ်းလွႆးလွႆးၶိုၼ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ႁဵတ်းတေႉတေႉၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပေႃးသူႈလႃႈလီႁၼ်သႄႈ။ ပၼ်ႁႃၼႆႉတႄႉ ပေႃးထိုင်ၶိင်ႇၶၢဝ်းမၼ်းၵေႃႈ တေၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးယူႇတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် ပၼ်ႁႃလွင်ႈ သၽႃႇဝလူႉၵွႆသေ ၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၼႆႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးၵူႊမိုဝ်ႉဝၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပီႊ 2019 ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇၼၼ်ႉ ၾူၼ်တူၵ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ ၼမ်ႉၼွင်းႁႅင်း ထိုင်တီႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ၼမ်ႉထူမ်ႈ ႁိူၼ်းယေး၊ တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃး လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇမႃးတင်းသဵင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းၶၢင် ၸေႊဝဵင်းဝဵင်းမျိတ်ႉၵျီးၼႃး၊ တႃႈၼၢႆး၊ သျိၼ်ႇပူဝ်ႇ၊ ဝဵင်းမႂ်ႇ၊ မၢၼ်ႈမေႃႇ၊ သူၺ်ႇၵူႇ၊ သေႃႉလေႃႇ၊ ၼွင်မူၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ ႁၢမ်းဢွင်ႈတီႈယူႇ၊ လုတ်ႈႁၢမ်း ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ တင်းၼမ်၊ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵႂႃႇတင်းၼမ်သေဢမ်ႇၵႃး ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈဢိုတ်းဝႆႉပႃးထႅင်ႈၵွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၽွင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းမိူင်းယၢင်း တၢင်းမိူင်းၶၢင်ၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ ၾူၼ်တူၵ်းဢေႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁူပ်ႉပၼ်ႁႃ တၢင်းယၢပ်ႇၼမ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁဵတ်းၼႃး။ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈၸတ်း ပၢင်ပွႆးႁွင်ႉၾူၼ် ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းမီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၸေႊမိူင်းဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵွႆး တီႈ႞သမ်ႉ ႁူပ်ႉပၼ်ႁႃ ၼမ်ႉၼွင်း ၼမ်ႉထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ထႅင်ႈတီႈ႞သမ်ႉ ႁူပ်ႉပၼ်ႁႃ ၼမ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်းဢမ်ႇပဵင်းပေႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ၼႆၼၼ်ႉ တေလႆႈၼပ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၽေးသၽႃႇဝလူင် ဢၼ်လီၵူဝ် တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇဢၼ်႞ယဝ်ႉ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တၢင်းၸေႊဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ၸေႊဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁူပ်ႉၽေး ၼမ်ႉၼွင်း ၼမ်ႉထူမ်ႈထိုင် ၸွမ်းႁိူၼ်းယေးသေ ႁူဝ်ႉဢုတ်ႇၵူၼ်ႇတဵင်ၵူၼ်းတၢႆၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈႁပ်ႉႁူႉ ငိၼ်းၵၼ်ၵူႊၵေႃႉယူႇ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵူၼ်းယႃႉထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်း လူႉၵွႆလႄႈ မိူဝ်ႈပီႊ 2018 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸေႊဝဵင်းသီႇပေႃႉၶဝ် လႆႈႁူပ်ႉၽေးၼမ်ႉၼွင်း ၼမ်ႉထူမ်ႈၵႂႃႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ၵူၼ်းၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ ၵူႊၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇ တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈယူႇ။ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် လႆႈႁူပ်ႉၽေးၶဵၼ်ၸိုင် ၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ တေလႆႈႁူပ်ႉၽေးၶဵၼ်ၸွမ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတင်းသဵင်ႈၵေႃႈ တေလႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇ ၽေးၶဵၼ်ၼၼ်ႉၸွမ်းမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် ပၼ်ႁႃ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ တေလႆႈၵေႈလိတ်ႈၼၼ်ႉ မီးၼမ်လူၼ်ႉလိူဝ် ထိုင်တီႈၼပ်ႉဢၢၼ်ႇ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း မိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၵေႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၼမ်လၢႆယူႇၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႊၵေႃႉ ထုၵ်ႇလီတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယႃႇလိုမ်းၵေႈလိတ်ႈပႃး ပၼ်ႁႃ သၽႃႇဝလူႉၵွႆ လႄႈ ၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈႁႅင်းၼၼ်ႉယူႇ။

ၵၢၼ်ဢၼ်တေႁေႉႁၢမ်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄ ထိင်းသိမ်းလႆႈ သၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ် ၾိင်ႈၾႃႉတေဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ပဵၼ်လွင်ႈႁၢႆႉၸႃႉၼၼ်ႉတႄႉ တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း လွင်ႈဢၼ်တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ယႃႉသၽႃႇဝလူႉၵွႆၼၼ်ႉၵွႆး။ ၵူၼ်းၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းႁၢႆႉ ယႃႉလူႉသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းသေ ဝႆႉၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်း ၸိုင်ႈမိူင်း ပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇႁင်းၽႂ်မၼ်း။

ယွၼ်ႉၼၼ် တေလႆႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ထိင်းသိမ်းသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းၵွႆးဢမ်ႇလႆႈ တေလႆႈတိုၵ်းသူၼ်းပႃး ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမေႃႁၵ်ႉသႃ ထိင်းသိမ်းသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးမေႃႁၵ်ႉသႃ ထိင်းသိမ်း သၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းၼၼ်ႉပႃးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၶိုတ်းၸၼ်ႉၼၼ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈမိူၼ်ၵၼ် တင်းသွင်လွင်ႈၽဵင်ႇၽဵင်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တေလႆႈၶတ်းၸႂ် ထိင်းသိမ်းသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇၸွမ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈသၽႃႇဝလူႉၵွႆသေ ၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ လႆႈၸၢမ်ႇပူၺ်ႈၽွၼ်းယွၼ်ႈမၼ်းမႃး ၼမ်၊ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၵူႊမိုဝ်ႉဝၼ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ဢမ်ႇဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢိၵ်ႇ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ပႃးတင်း ၵူၼ်းမိူင်းၵူႊၵေႃႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈ ၼပ်ႉသွၼ်ႇ လွင်ႈၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈလဵၵ်ႉ။ ထိုင်ၶၢဝ်း ၵူၼ်းၵူႊၵေႃႉ တေလႆႈမူၼ်ႉမႄးၶိုၼ်း ထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉဢၼ်လူႉၵွႆၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ ၶတ်းၸႂ်ႁၵ်ႉသႃ ထိင်းသိမ်းသၽႃႇဝ ၾိင်ႈတိုၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပိူဝ်ႈတႃႇ သၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းတေဢမ်ႇလူႉၵွႆ လႄႈ ၾိင်ႈၾႃႉ တေဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၵိူတ်ႇပဵၼ် ၽေးဢုပၢတ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵူၼ်းၵူႊၵေႃႉ တေလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄၵႂႃႇ ၵူႊလၢႆးတၢင်းယဝ်ႉ။