သႅၼ်ႁူႉ

ႁိူဝ်ႉမွႆႈယူႇၵေႃႈယဝ်ႉ ယႃႇပေယွမ်းၵၢၼ်ႉသုမ်းသေလူမ်ႉၵႂႃႇပႅတ်ႈ၊ တူၺ်းၶိုၼ်း၊ ဝူၼ်ႉႁၼ်ၶိုၼ်း ၼႃႈတႃ ပေႃႈမႄႈ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းဢၼ်ႁၵ်ႉသူၼၼ်ႉသေ ၶတ်းၸႂ်ၸိုၼ်ႇလုၵ်ႉၶိုၼ်းလႄႈ။ ပၼ်ၾၢင်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႃႈ လွင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်ႁူပ်ႉမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ် လွင်ႈယၢပ်ႇသင်လူင်လၢင် တွၼ်ႈတႃႇၵဝ်ၼႆသေ ၶတ်းၸႂ် ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉၵႂႃႇလႄႈ။  ယွၼ်ႉလွင်ႈႁိူဝ်ႉမွႆႈၼၼ်ႉ​ေသ တေပွႆႇပႅတ်ႈလွင်ႈတၢင်းၵူႊလွင်ႈလွင်ႈယဝ်ႉႁႃႉ ဢၼ်သူပွႆႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းမၢင်လွင်ႈသႄႈ သူပွႆႇပႅတ်ႈ တူဝ်သူၵွႆးဢိူဝ်ႈ။  သုၵ်ႉၸႂ်ၼႆသေ ယႃႇၵုမ်ႉပွင်ႉၶင်းလူၺ်ႈဢမ်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ်ယူႇလႄႈ။ သူပဵၼ်ၽႂ်ၼႆတႄႉ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသူႇလႂ်ၵေႃႈတေဢမ်ႇႁူႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇၸၢတ်ႈပၢၼ်ဢၼ်သူလႆႈဝႆႉယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ထုၵ်ႇလီယူႇၵဝ်းၵႂႃႇ ႁႂ်ႈမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်ယူႇ။ သိူဝ်းၸွမ်း ၵၢၼ်ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ လီသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။  ယွၼ်ႉပိူၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်ႇၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸွမ်းယႃႉၵဝ်း ႁဵတ်းႁၢႆႉၼိူဝ်သူၵူႊလွင်ႈ ၵူႊၽၢႆႇသေယဝ်ႉ ယႃႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉၵူမ်ႈႁူဝ်သေ ၸႂ်လဵၵ်ႉၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်။ ၵူၼ်းႁဝ်း ၵိူတ်ႇမႃး ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မီးလွင်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈၵိူတ်ႇၵူႊၵေႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ...

လုၵ်ႈၵူၼ်းမီး (သထေး) ၵူႊၵေႃႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမီးလႆႈ တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်း လုၵ်ႈၵူၼ်းမီးသေတႃႉ ယႃႇဝူၼ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမီး။  ၵူၼ်းၽၢၼ်ၵူႊၵေႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေပဵၼ်ၶီႈၶႃႈၵႂႃႇတေႃႇၸူဝ်ႈ။ ၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်း လုၵ်ႈၵူၼ်းၽၢၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေၽၢၼ်ၵႂႃႇတေႃႇၸူဝ်ႈ။ ယူႇတီႈတၢင်းၶတ်းၸႂ် လႄႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ် ၼပ်ႉထိုဝ်ၼိူဝ်ၵၼ်ၵွႆး။ ပေႃႈမႄႈ မီးငိုၼ်းၶမ်း ပဵၼ်သထေးသေ သင်ဝႃႈ တၢမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၸိုင် တေပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်း၊ လုၵ်ႈၸၢႆး ၵူၼ်းမီးငိုၼ်းၶမ်းၵႃႈၼၼ်ႉၵွႆး။ တေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ သထေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  မီးငိုၼ်းၶမ်းၵေႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၶမ်းၵေႃႈလီ သင်ၸုၵ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶတ်းၸႂ်ၸုၵ်းမၼ်ႈလႆႈ ၼိူဝ်တိၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸိုင်ႁင်းၶေႃၸိုင် ပဵၼ်ၶုၼ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်ၸုၵ်းမၼ်ႈလႆႈၼိူဝ်တိၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁ◌င်းၶေႃလႆႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ် ယိင်းၵေႃႈယဝ်ႉ ၸၢႆးၵေႃႈလီ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၶုၼ် ၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

ႁၵ်ႉၵူၼ်းၵေႃႉ႞တေႉတေႉသေတႃႉ ၵူၺ်းဢမ်ႇတၼ်းလႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈ ၵႂၢမ်းႁၵ်ႉတေႃႇၶဝ် လႄႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ႁူမ်ႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸွမ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈမီးမႃးယူႇသႄႈ။ ၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၼႆႉ ယၢမ်ႈမီးမႃး ယိူင်းမၢႆ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈႁဵတ်းၶႂ်ႈသၢင်ႈၼၼ်ႉယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးယူႇသႄႈ။ ၶႂ်ႈလႆႈယူႇသေတႃႉ ယွၼ်ႉသေလၢႆငိုၼ်းသေ ဢမ်ႇပဵၼ်သိုဝ်ႉမႃးႁေ ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃးၵေႃႈ လိုမ်းၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇပႅတ်ႈႁင်းၵွႆးၵေႃႈ ပဵၼ်ယူႇၵွႆး။ ယၢမ်ႈမီးဢူၺ်းၵေႃႉ ဢၼ်မိုတ်ႈ ဢၼ်ႁၵ်ႉၵၼ်မႃးယူႇသေတႃႉ ဝၢႆးလင်မႃး ဢမ်ႇပဵၼ်ထူပ်းမၼ်းထႅင်ႈ ႁေပွၵ်ႈၵေႃႈ မီးယူႇ။ ယွၼ်ႉလႆႈၸႂ်လႄႈ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ၵႆႉၵႆႉပဵၼ်ထွမ်ႇယူႇသေတႃႉ ဝၢႆးလင်မႃး ၽဵင်းၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၾူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵွႆးၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇဝႆႉယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းတင်းသဵင်ႈၵေႃႈ မိူၼ်ၼႆၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း တိုၵ်ႉမီးသၢႆၸႂ် ႁင်းၽႂ်မၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တိုၼ်းတေလႆႈ ယူႇၸွမ်း ၵႂႃႇၸွမ်း ပႆၸွမ်းၶဝ်ယူႇတႃႇသေႇ။ ၶႂ်ႈယူႇၸွမ်း ၵႂႃႇၸွမ်း ပႆၸွမ်းၶဝ်ယူႇတႃႇသေႇၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ လူဝ်ႇလႆႈလိုမ်းပႅတ်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်း ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႊႁူပ်ႉၵၼ်လႆႈထႅင်ႈၼၼ်ႉ...... ၵွင်လင်ပႅတ်ႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဝ်း တေဢမ်ႇႁၼ်မၼ်းလႆႈထႅင်ႈယ...

🔸 🔸 🔸 🔸 🔸 🔸 🔸 🔸 🔸 🔸 🔸 (၁) လုၵ်ႈယိင်းၼႆႉ ၶႂ်ႈလႆႈတၢင်းႁၵ်ႉ တီႈၵေႃႉပဵၼ်ဢူႈၼၼ်ႉယူႇ ၵူႊၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ ၵေႃႉပဵၼ်ဢူႈ ယႃႇၼၵ်းၸႂ်တႃႇလၢတ်ႈၼႄလုၵ်ႈ လွင်ႈဝႃႈဢူႈႁၵ်ႉလုၵ်ႈယူႇၼႆၼၼ်ႉ။ တႅၼ်းတီႈတေသိုဝ်ႉပၼ်ၶူဝ်းၶွင် ၶဝ်သေလွင်ႈလွင်ႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉ ပၼ်တၢင်းႁၵ်ႉ လွင်ႈဢုၼ်ႇၸႂ်ၶဝ် ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈတႃႉ။ 🔸   ( ၂) ၵေႃႉၵူႊ ဢၼ်တေမႃးႁူမ်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸွမ်း လုၵ်ႈယိင်းၼၼ်ႉ ၵႆႉမိူၼ်ၵၼ်တင်း ၵေႃႉပဵၼ်ဢူႈယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈယိင်း  ၶဝ်ၼႆႉ ယွမ်းႁပ်ႉဝႆႉဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်မိူၼ်ဢူႈၶဝ်ၼၼ်ႉၵွႆး တေၵိုင်ႇငမ်ႇၵၼ်တင်း ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶဝ်ၼႆယူႇ။   🔸   (၃) ထုၵ်ႇလီထွမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်လုၵ်ႈယိင်းၶဝ် ႁပ်ႉထွမ်ႇၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈယၢမ်း ၶီႇၵႃးၸွမ်းလုၵ်ႈယိင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းသေ ႁပ်ႉထွမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းၸွမ်းလုၵ်ႈယိင်း။ ပေႃးႁဵတ်းၼၼ်ၼင်ႇ တေႁူႉလႆႈဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၽဵင်းၵႂၢမ်းသင် လိုဝ်းလင်ဝႆ့ယူႇသေ တေႁႃတၢင်းသိူဝ်းၸွမ်းလုၵ်ႈယိင်းလႆႈ။   🔸   (၄) လုၵ်ႈယိင်းၶဝ်ၼႆႉ ပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉ လၢႆးဢူႈလၢတ်ႈတေႃႇ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈယူႇတႃႇၵူႊၶၢဝ်း၊ ဝႃႈၸွင်ႇၵေႃႉပဵၼ်ဢူႈ လၢတ်ႈတေႃႇ သိူၵ်ႈသမ်ႇၼိူဝ် ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ လီငၢမ်းယူႇႁိုဝ်။ လုၵ်ႈယိင်းၼႆႉ ဢမ်...